Bệnh phổi silic là gì, có chữa được không và những tác hại không thể ngờ đến

Bệnh phổi silic là tình trạng bệnh lý của phổi bị tổn thương do hít thở bụi có chứa silic trong môi trường lao động. Đặc điểm của bệnh phổi silic là xơ hóa và phát triển nhiều hạt ở cả hai phổi khiến người bệnh khó thở, khi chụp x quang phổi có hình ảnh tổn thương đặc biệt.

Bệnh phổi silic là gì?

Bệnh phổi silic là một bệnh nan y, do người lao động khi làm việc hít phải bụi có chứa silic bay tự do trong không khí. Đây là bệnh tiến triển liên tục không hồi phục, thậm chí ngay cả khi người bệnh đã ngừng làm việc, tiếp xúc với bụi. Nếu như tiếp xúc với một lượng lớn bụi, có hàm lượng silic cao thì trong một thời gian ngắn có thể phát sinh bệnh.

bệnh phổi silic là gì
bệnh phổi silic là gì

Ở Việt Nam, bệnh phổi silic được nhà nước chính thức công nhận là một bệnh nghề nghiệp được bồi thường từ năm 1976. Từ đó đến này thì tỉ lệ người bị nhiễm bệnh bụi phổi silic được bồi thường luôn chiếm tỉ lệ cao nhất trong danh mục 21 bệnh nghề nghiệp được bồi thường do chính Bộ Y Tế ban hành.

Tỷ lệ bệnh phổi này được bồi thường theo dõi qua các thời kỳ khác nhau, cao nhất là 95,5% ở thời kỳ 1976 – 1980, thấp nhất là thời kỳ 2001 – 2003 rơi vào 62,2%.

Nguyên nhân gây bệnh phổi silic

Bệnh bụi phổi silic gặp ở những nước phát triển và đang phát triển, những người tiếp xúc với bụi silic qua đường hô hấp từ năm này qua năm khác, có thể bị bệnh từ mức độ thấp đến mất khả năng lao động và chết.

Bệnh phổi silic là kết quả của quá trình bị xơ hóa phổi. Thể loại và mức độ bệnh phụ thuộc vào nồng độ silic và thời gian người bệnh tiếp xúc với bụi, từ đó biết được là mãn tính hoặc cấp tính. Diễn biến của bệnh bụi phổi silic thường âm thầm, từ từ và kéo dài nhiều năm, bệnh không thể phục hồi được.

Nguyên nhân gây bệnh phổi silic
Nguyên nhân gây bệnh bụi phổi nghề nghiệp

Bệnh bụi phổi nghề nghiệp này không có thuốc điều trị, chỉ có thể chữa trị triệu chứng dài hạn giúp cho bệnh nhân dễ thở, bớt ho, không bị nhiễm trùng. Về lâu dài khi bệnh nhận bị suy hấp nặng thì phải hỗ trợ thở bằng máy oxy.

Ngoài ra tỉ lệ mắc bệnh còn phụ thuộc nhiều vào mối liên quan chặt chẽ với nồng độ bụi hô hấp, hàm lượng silic trôi nổi trong môi trường công việc và sử dụng tình trạng phượng tiện bảo hộ lao động và cả thời gian phơi nhiễm.

Những nơi không có phương tiện bảo hộ lao động tập thể thì nguy cơ bị nhiễm bệnh phổi silic gấp 2 lần những nơi có phương tiện bảo hộ tập thể. Những người lao động không thường xuyên sử dụng khẩu trang sẽ có nguy cơ cao gấp 2,47 lần những người lao động thường xuyên đeo khâu trang.

Tác hại của bệnh phổi silic

Triệu chứng bệnh bụi phổi silic

Hầu hết những bệnh nhân mắc bệnh này đều có triệu chứng chung là ho rất nhiều và khó thở. Triệu chứng ho của những người phụ thuộc vào sức đề kháng của họ và thời tiết ( dễ ho khi gặp thời tiết lạnh và môi trường ẩm thấp), những người hay hút thuốc lá nhiều hoặc có tiền sử bệnh phổi thì sẽ ho thường xuyên hơn.

Biểu hiện của bệnh bụi phổi silic
Biểu hiện của bệnh bụi phổi silic

Ngoài những triệu chứng bên trên, người bệnh sẽ bị sốt nhẹ, ho, khạc đờm nhiều, đôi lúc còn ho cả ra máu, tức phần ngực và sẽ có cảm giác như kiểu ngực bị bó chặt. Người lao động bị bệnh phổi silic có thể chết trong vòng 10 – 20 năm sau khi phát bệnh.

Tuy nhiên, người bệnh chết thường không phải do bệnh bụi phổi silic mà đa số là do những biến chứng của bệnh như bị nhiễm: viêm phổi, bệnh lao, viêm phế quản, giãn phế quản, viêm mủ màng phổi, khí thủng phổi, tràn khí màng phổi, hoại tử vô khuẩn, tim giãn nở, suy tim, tim đập nhanh, tổn thương mạch vành…

Diễn biến của bệnh phổi silic

Bệnh tiến triển từ từ, chậm chạp, xơ hóa ngày càng lan tỏa. Nếu như người bệnh phát hiện sớm và ngừng tiếp xúc với bụi, nhiều trường hợp sức đề kháng tốt, có tập luyện thì bệnh ổn định trở lại. Nói chúng bệnh phổi silic là bệnh không hồi phục, thường tử vong ở độ tuổi 45 – 50

Những đối tượng dễ mắc phải bệnh phổi silic nhất

Những người có công việc làm việc ở môi trường có bụi ( tỉ lệ silic tự do trong không khí cao ) nếu như không có biện pháp bảo vệ bản thân và không biết cách tự bảo vệ sẽ rất dễ bị mắc bệnh. Nhưng mọi người cũng cần lưu ý, không phải loại bụi nào cũng là tác nhân gây bệnh bụi phổi.

Có 2 nhóm đối tượng dễ bị mắc bệnh bụi phổi silic nhất đó nhóm đối tượng làm việc trong những nhà máy sản xuất  về xây dựng đặc biệt là ở những mỏ đá. Bởi những loại bụi này được hình thành chủ yếu là trên những công trình xây dựng, các mỏ khai thác khoáng sản, nhà máy sản xuất xi măn, những nhà máy nghiền đá…

Nhóm người thứ hai cũng có nguy cơ mắc bệnh phổi là những nhóm người thường xuyên đi lại trên những tuyến đường giao thông. Tuy nhiên nguy cơ mắc bệnh phổi silic ở nhóm này tương đối ít bởi hàm lượng dioxid silic thường không cao.

Cách phòng tránh bệnh phổi silic

Để phòng tránh được bệnh bụi phổi này thì về mặt nguyên tắc lao động các chủ doanh nghiệp phải tìm biện pháp thu gom và khống chế không để cho bụi tỏa ra môi trường. Đồng thời phải có biện pháp giảm thiểu ô nhiễm bụi có chứa dioxid silic ra ngoài môi trường không khí.

Khi giải quyết được vấn đề này có nghĩa là giải quyết được 80% gốc rễ của vấn đề. Nhưng để giải quyết được vấn đề đó thì các chủ doanh nghiệp phải thực hiện động thái là cải tiến các thiết bị công nghệ.

Đối với người lao động, phải sử dụng khẩu trang thường xuyên – đây chính là biện pháp tự cứu lấy mình và cũng cần phải sử dụng đầy đủ biện pháp bảo hộ cơ thể để tránh nhiều tác hại nhất do bụi silic gây ra.

Đồng thời người lao động cũng nên thực hiện các chế độ khám định kỳ và khám bệnh nghề nghiệp tại các cơ sở y tế.

Bệnh phổi silic là một căn bệnh khó chữa khỏi và rất hại sức khỏe lâu dài cho người bệnh. Vì thế người lao động cần phải có biện pháp bảo vệ bản thận trước mắt để hạn chế tối thiểu nhất bị nhiễm bệnh, thường xuyên đi khám định kỳ để phát hiện bệnh sớm nhất và có biện pháp điều trị kịp thời.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *